भारतमा एचएमपिभी भाइरसबाट ३ जना संक्रमित

भारतको पश्चिमी राज्य गुजरातमा सोमबार ह्युमन मेटाप्न्युमोभाइरस (एचएमपिभी) संक्रमितको संख्या तीन पुगेको छ ।

पछिल्लो २४ घण्टाभित्र कर्नाटकको दक्षिणी राज्यमा दुईवटा घटनाहरू पुष्टि भएका थिए ।गुजरातमा एचएमपिभी केस पुष्टि गर्दै राज्यका स्वास्थ्य मन्त्री रुषिकेश पटेलले भने,“ दुई महिनाको शिशु छिमेकी राज्य राजस्थानबाट आएको हो ।”देशमा तीनवटा एचएमपिभी मामिलाहरू फेला परेको प्रतिक्रियामा राष्ट्रिय राजधानी दिल्लीमा आवश्यक स्वास्थ्य तयारी उपायहरू सुरु गरिएको छ ।

चिनमा मानव मेटाप्युमोभाइरस (एचएमपीभी) को प्रकोपले सार्वजनिक स्वास्थ्यमा त्रास फैलाएको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले विभिन्न भागहरूमा यस भाइरसको संक्रमण तीव्र रूपमा बढिरहेको बताएका छन्।

२००१ मा डच वैज्ञानिकहरूले पहिलो पटक पहिचान गरेको यो भाइरस श्वासप्रश्वासको संक्रमणबाट ग्रसित बालबालिकाहरूको नमूनामा पत्ता लागेको थियो। अनुसन्धानले देखाएअनुसार एचएमपीभी कम्तीमा ६ दशकदेखि संसारभर फैलिरहेको छ। मुख्यतया जाडो र वसन्त ऋतुमा सक्रिय हुने यो आरएनए भाइरस खोक्दा, हाछ्युँ गर्दा, संक्रमित व्यक्तिसँगको नजिकको सम्पर्कबाट तथा दूषित वातावरणको सम्पर्कबाट फैलिन्छ।

विशेषगरी कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका मानिसहरू, बालबालिका, र जटिल रोग भएका व्यक्तिहरूलाई यो भाइरसले गम्भीर रूपमा असर पुर्‍याउँछ।

लक्षणहरू:

मानव मेटाप्युमोभाइरसले निम्न लक्षणहरू देखाउन सक्छ:

• खोकी
• ज्वरो
• नाक बन्द हुने
• घरघराहट हुने

गम्भीर अवस्थाहरूमा यसले ब्रोंकाइटिस र निमोनिया निम्त्याउन सक्छ। दम तथा पल्मोनरी फाइब्रोसिस भएका व्यक्तिहरूमा लक्षण झन् गम्भीर हुन सक्छ। द ल्यान्सेट ग्लोबल हेल्थको २०२१ को अध्ययनअनुसार पाँच वर्षमुनिका बालबालिकामा हुने तीव्र श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोगहरूमध्ये १ प्रतिशत मृत्युका लागि एचएमपीभी जिम्मेवार देखिएको छ।

परीक्षण र उपचार:

एचएमपीभीको पहिचानका लागि ब्रोन्कोस्कोपी प्रयोग गरिन्छ। यसमा सानो लचिलो क्यामेराको सहायताले फोक्सोबाट तरल पदार्थको नमूना निकालिन्छ। यद्यपि, यो भाइरसका लागि विशिष्ट एन्टिभाइरल औषधि उपलब्ध छैन, लक्षणहरूको नियन्त्रणका लागि निम्न उपायहरू अपनाउन सकिन्छ:

• एसिटामिनोफेन वा इबुप्रोफेन जस्ता औषधिहरू
• डिकन्जेस्टेन्टले नाकको सिगान कम गर्न मद्दत गर्ने
• गम्भीर अवस्थाहरूमा घरघराहट र खोकी नियन्त्रण गर्न विशेष औषधिको प्रयोग गर्न सकिन्छ।

रोकथामका उपायहरू:

चिनियाँ स्वास्थ्य अधिकारीहरूले एचएमपीभीको संक्रमण रोक्न निम्न उपायहरू अपनाउन सुझाव दिएका छन्:

• बारम्बार हात धुनु।
• मास्क लगाउनु।
• संक्रमित व्यक्तिहरूसँग नजिकको सम्पर्कबाट बच्नु।
• दूषित सतहहरूको सरसफाइमा ध्यान दिनु।

मानव मेटाप्युमोभाइरसको प्रकोपले चिनियाँ जनस्वास्थ्यमा ठूलो चुनौती खडा गरेको छ। विशेषगरी बालबालिका, जटिल स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्ति, र वृद्धवर्गका लागि यो भाइरस खतरनाक हुन सक्छ। तर, समयमै पहिचान, रोकथामका उपायहरूको पालन, र लक्षणहरूको उपचारले यसको प्रभावलाई न्यून गर्न सकिन्छ। अधिकारीहरूको सतर्कता र नागरिकहरूको सहयोगले यस भाइरसलाई नियन्त्रणमा राख्न सहयोग पुर्‌याउने अपेक्षा गरिएको छ।