नेपाल भ्रमण गर्ने पर्यटकको संख्या साढे ११ लाख, १४ प्रतिशतले वृद्धि

काठमाडौं, ३० डिसेम्बर २०२४ – नेपालमा पर्यटक आगमनले यो वर्ष उल्लेखनीय वृद्धि देखाएको छ। नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार, २०२४ को अन्त्यसम्ममा ११ लाख ४७ हजार २४ जना विदेशी पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका छन्। यस वर्षको पर्यटक आगमन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ।

बोर्डका अनुसार, औसतमा दैनिक ३,००० भन्दा बढी पर्यटक नेपालमा प्रवेश गर्दै आएका छन्। यो वृद्धि नेपालका पर्यटन उद्योगको पुनर्निर्माणमा महत्त्वपूर्ण संकेतको रूपमा देखीन्छ।

कोरोना महामारीपछि पहिलो पटक नेपालमा पर्यटकहरूको ठूलो आगमन भएको हो। सन् २०१९ मा ११ लाख ९७ हजार १ सय ९१ जना पर्यटक नेपाल आएका थिए, तर २०२० देखि २०२२ सम्म कोरोना महामारीका कारण पर्यटक आगमनमा ठूलो गिरावट आएको थियो।

राष्ट्रसङ्घीय विश्व पर्यटन सङ्गठन (UNWTO) का पछिल्ला तथ्याङ्कअनुसार, नेपालको पर्यटन उद्योगले कोभिड-१९ पछि ९६ प्रतिशतको पुनरुत्थान देखाएको छ।

नेपालका प्रमुख पर्यटन आयोजक कार्यक्रमहरू, जस्तै नेपाल प्रिमियर लिग (NPL), विश्व बौद्ध सम्मेलन, अन्तर्राष्ट्रिय ‘बेलुन’ महोत्सव, र ‘ड्रागन बोट’ महोत्सव, साथै विभिन्न मेला र प्रदर्शनीहरूले पनि पर्यटक आगमनमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।

नेपालको पर्यटन क्षेत्रको यो पुनरुत्थानले आगामी वर्षहरूमा अझै ठूलो वृद्धि र समृद्धिको सम्भावना प्रस्तुत गरेको छ।

नेपालकाे आर्थिक विकासमा पर्यटनकाे महत्व

नेपालको आर्थिक विकासमा पर्यटनको अत्यन्तै महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ। नेपाल प्राकृतिक सौंदर्य, ऐतिहासिक धरोहर, सांस्कृतिक विविधता, र धार्मिक स्थलहरूको एक अद्वितीय मिश्रण हो, जसले पर्यटन उद्योगलाई एक प्रमुख आर्थिक क्षेत्र बनाएको छ। यहाँको पर्यटनले नेपालको सकल घरेलु उत्पादन (GDP), रोजगारी सिर्जना, र विदेशी मुद्रा आर्जनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँछ।

१. आर्थिक योगदान:

पर्यटन नेपालका प्रमुख उद्योगमध्ये एक हो। नेपाल सरकारका अनुसार, पर्यटनले नेपालको GDP मा सन्दर्भ वर्षमा करीब ८-९ प्रतिशतको योगदान पुर्याउँछ। सँगै, पर्यटन उद्योगले विदेशी मुद्रा आर्जनमा पनि ठूलो भूमिका खेल्दछ। विदेशी पर्यटकहरू नेपालमा आउने बेला ठूलो रकम खर्च गर्छन्, जसले नेपालको आर्थिक स्थिरतामा मद्दत पुर्याउँछ।

२. रोजगारी सिर्जना:

पर्यटन क्षेत्रले विभिन्न पेशागत कार्यहरूलाई बढावा दिन्छ। यसमा होटल, गाइड, यातायात, रेस्टुरेन्ट, र अन्य सेवा क्षेत्रका पेशेवरहरूको रोजगार सृजना हुन्छ। नेपालमा पर्यटन उद्योगले लाखौं नेपालीलाई प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा रोजगारी दिन्छ। यसका साथै, स्थानीय स्तरमा व्यवसायिक अवसरहरू पनि बढ्छ, जसले ग्रामिण र दुर्गम क्षेत्रका जनतालाई आर्थिक लाभ पुर्याउँछ।

३. स्थानीय अर्थतन्त्रको प्रवर्द्धन:

पर्यटनको प्रभाव केवल प्रमुख शहरहरूमा मात्रै सीमित छैन, यसले नेपालका गाउँ, पर्वतीय र दुर्गम क्षेत्रहरूमा पनि सकारात्मक प्रभाव पुर्याउँछ। ग्रामीण क्षेत्रमा पर्यटनले कृषि, हस्तकलाका उत्पादन र अन्य साना व्यवसायहरूको प्रवर्द्धन गर्ने अवसर सिर्जना गर्दछ। साथै, पर्यटकको आगमनले स्थानीय हस्पिटालिटी, व्यवसाय र हस्तकला उत्पादनमा वृद्धि ल्याउँछ।

४. संस्कृति र परम्पराको संरक्षण:

पर्यटनको प्रभावले नेपालका विभिन्न सांस्कृतिक स्थलहरूको संरक्षण र समृद्धिमा मद्दत पुर्याउँछ। पर्यटनले विभिन्न जातजाति र समुदायका संस्कृतिका संरक्षण र प्रचारमा सहयोग पुर्याउँछ। साथै, पर्यटन उद्योगमा जुटेका स्रोतहरूलाई सामाजिक संरचनामा लगानी गरेर, सांस्कृतिक धरोहरहरूको संरक्षण गर्न सकिन्छ।

५. बुनियादी संरचनामा सुधार:

पर्यटनको विकाससँगै नेपालमा बुनियादी संरचनामा पनि सुधार भएको छ। सडक मार्ग, हवाई सेवा, होटल, स्वास्थ्य सेवा, र संचार प्रणालीमा सुधारले नेपालमा पर्यटनलाई प्रोत्साहन दिएको छ। यसले अन्य क्षेत्रहरूमा पनि विकासको गति बढाउँछ र समग्र आर्थिक प्रगति सुनिश्चित गर्न मद्दत गर्दछ।

६. अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र कूटनीति:

पर्यटन नेपालका लागि कूटनीतिक र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सुदृढ गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। विदेशी पर्यटकहरूको आगमनले नेपालका अन्य राष्ट्रहरूसँगका सम्बन्धलाई बलियो बनाउँछ र विश्वभरमा नेपालको छवि र प्रतिष्ठा वृद्धि गर्दछ। यसले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पहिचान र सम्मान दिलाउँछ।

७. पर्यटनको विविधता र अवसरहरू:

नेपालमा पर्यटनको क्षेत्र धेरै विविध छ। यहाँ साहसिक पर्यटन (जस्तै, ट्रेकिङ, पर्वतारोहण), सांस्कृतिक पर्यटन (धार्मिक स्थलहरूको भ्रमण), राजसी पर्यटन, आदिवासी पर्यटन र अरू थुप्रै किसिमका अवसरहरू छन्। यस्तो विविधता भएको उद्योगले नेपाललाई विश्वभरका पर्यटकहरूको आकर्षण बनाएको छ।

नेपालको आर्थिक विकासमा पर्यटनको भूमिका अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ। यसले न केवल आर्थिक वृद्धिमा योगदान पुर्याउँछ, बल्कि सामाजिक र सांस्कृतिक विकासमा पनि महत्वपूर्ण योगदान गर्छ। यसका साथै, पर्यटनले नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिष्ठा निर्माण गर्न मद्दत पुर्याउँछ र आर्थिक समृद्धिको मार्गमा सकारात्मक प्रभाव पार्दछ।