४ गुणाले बढ्याे प्रहरीबाट राजिनामा दिनेकाे दर
काठमाडौं, साउन ११ – नेपाल प्रहरी संगठनभित्र जनशक्तिको व्यवस्थापनमा गम्भीर चुनौती देखिएको छ। भर्ना र प्रशिक्षणको गतिभन्दा राजीनामा दिने दर तीव्र हुँदै गएकोप्रति वार्षिक प्रगतिविवरणले संकेत गरेको छ।
प्रहरी प्रधान कार्यालयले सार्वजनिक गरेको २०८१/८२ को वार्षिक कार्य प्रगति विवरण अनुसार, गत आर्थिक वर्षमा २,३६९ जना प्रहरी कर्मचारीले स्वेच्छिक रूपमा सेवाबाट राजीनामा दिएका छन्। यो संख्या अनिवार्य अवकाश पाएका ५२३ जनाको तुलनामा चारगुना बढी हो, जसले संगठनभित्रको गहिरिँदो असन्तुष्टिको संकेत गर्दछ।
केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायव महानिरीक्षक (डीआईजी) विनोद घिमिरेले पत्रकार सम्मेलनमार्फत यो तथ्य सार्वजनिक गरेका हुन्। उनका अनुसार, नेपाल प्रहरीको कुल ७९,५४१ स्वीकृत दरबन्दीमध्ये हाल ४,७३५ पद रिक्त रहेका छन्।
यो तथ्यले प्रहरी संगठनभित्र जनशक्ति व्यवस्थापन गम्भीर संकटतर्फ उन्मुख भएको देखिन्छ। निरन्तरको कार्य दबाब, अपर्याप्त स्रोतसाधन, बढ्दो अपराध दर, र व्यवस्थापकीय कमजोरीका कारण प्रहरी सेवा असन्तोषजनक बन्दै गएको विश्लेषकहरूको बुझाइ छ।
बदलिँदो अपराधको प्रकृति: बैंकिङ कसुर र साइबर अपराध अगाडि
नेपाल प्रहरीको प्रगतिविवरणले देशको अपराध प्रवृत्तिमा तीव्र परिवर्तन आएको प्रस्ट देखाएको छ।
गत वर्ष प्रहरीमा दर्ता भएका ५८,४७२ वटा मुद्दामध्ये सबैभन्दा धेरै बैंकिङ कसुरका छन्।
- कुल १३,८३७ वटा बैंकिङ कसुर सम्बन्धी मुद्दा दर्ता भएका छन्।
- तीमध्ये ५८.३९% मुद्दा काठमाडौं उपत्यकामा मात्र दर्ता भएका छन्, जुन शहरी क्षेत्रमा आर्थिक गतिविधि र कर्जा कारोबारको चापलाई दर्शाउँछ।
त्यस्तै, साइबर अपराधसम्बन्धी उजुरीमा पनि उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ।
- कुल १८,९२६ उजुरीमध्ये ७,७२३ वटा उजुरी आर्थिक ठगीसँग सम्बन्धित छन्।
- उमेरको दृष्टिले, १९–२५ वर्षका युवा बढी पीडकको रूपमा देखिएका छन् भने
- २६–३५ वर्षका व्यक्ति बढी पीडित भएका छन्।
यो तथ्यले प्रविधिको पहुँचसँगै साइबर अपराधको जोखिम झनै गम्भीर बन्दै गएको र युवा पुस्ताले यसको दुरुपयोग गरिरहेको अवस्था प्रस्ट पार्छ।
सीमित स्रोतमा प्रहरीको प्रयास
यद्यपि, प्रवक्ता घिमिरेले स्रोत र साधन सीमित भए पनि नेपाल प्रहरीले शान्ति-सुरक्षा कायम गर्न, अपराध नियन्त्रण गर्न र नागरिक सेवामा काम गर्न सक्दो प्रयास गरिरहेको बताए।
उनले प्रहरी र सञ्चारकर्मीबीचको सहकार्य अझ बलियो बनाइने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरे।
त्यसका लागि सूचना प्रवाहलाई प्रभावकारी बनाउँदै पारदर्शिता र जवाफदेहिता सुनिश्चित गरिने पनि उल्लेख गरिएको छ।
नेपाल प्रहरी संगठन गहिरिँदो जनशक्ति संकट र बदलिँदो अपराधको सामना गर्दै अगाडि बढिरहेको छ। जनशक्ति व्यवस्थापन, प्रविधिको प्रयोग, र सार्वजनिक विश्वासका पक्षमा सुधार नगरिए दीर्घकालीन रूपमा अपराध नियन्त्रण र सुरक्षामा असर पर्ने संकेत यस प्रगतिविवरणले दिएको छ।
