
सञ्जय मिश्रा
मधेश, असोज २१
दसैँ–तिहारलगायतका चाडपर्व नजिकिँदै गर्दा मधेश प्रदेशमा सुरक्षा चुनौती पनि बढ्ने आकलनसहित प्रहरीले विशेष सुरक्षा योजना कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। चाडपर्वको भीड, सीमा क्षेत्रमा बढ्ने आवागमन, चोरी–तस्करी, सडक दुर्घटना तथा आपराधिक गतिविधिलाई नियन्त्रणमा राख्न प्रदेशभर ७ हजार २२९ प्रहरी परिचालन गरिने भएको हो।
मधेश प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता एसएसपी प्रभुप्रसाद ढकालका अनुसार असोज २९ गतेदेखि चाडपर्व लक्षित सुरक्षा व्यवस्था लागू हुनेछ। त्यसका लागि प्रदेशका आठवटै जिल्लामा १ हजार ५११ वटा ड्युटी प्वाइन्ट निर्धारण गरिएको छ।
प्रहरी परिचालनमा धनुषा सबैभन्दा अगाडि छ। धनुषामा २ हजार ५९७, बारामा ८७०, रौतहटमा ८६३, सप्तरीमा ८५७, सर्लाहीमा ७९२, महोत्तरीमा ७४७, पर्सामा ६६२ र सिरहामा ६५२ प्रहरी परिचालन हुनेछन्।
भीडसँगै सीमा सुरक्षामा चुनौती
चाडपर्वका बेला भारत–नेपाल सीमा हुँदै हुने मानिसको आवागमन बढ्ने भएकाले मधेशमा सुरक्षा व्यवस्थाको मुख्य चुनौती सीमा क्षेत्र पनि बनेको छ। खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै चोरी–तस्करी, अवैध सामान ओसारपसार तथा आपराधिक गतिविधि हुन सक्ने जोखिमलाई प्रहरीले विशेष निगरानीमा राखेको छ। यसका लागि सीमा नाकामा हेल्प डेस्कदेखि नियमित निगरानी र गस्ती बढाइनेछ। यात्रुको सहजतासँगै शंकास्पद गतिविधिमाथि निगरानी गर्ने रणनीति प्रहरीले लिएको छ।
सडकदेखि धार्मिक स्थलसम्म निगरानी
प्रहरीले चाडपर्वका बेला राजमार्ग र मुख्य सडकमा हुने सवारी चापलाई समेत सुरक्षा चुनौतीका रूपमा लिएको छ। सडक दुर्घटना, ट्राफिक जाम र यात्रुको समस्यालाई लक्षित गरी ट्राफिकसहितको चेकिङ, मोबाइल गस्ती, राजमार्ग गस्ती तथा यात्रु सहायता कक्ष सञ्चालन गरिनेछ। धार्मिक स्थल, मेला, बजार तथा बढी भीड हुने स्थानमा चोरी, लुटपाट, हराउने तथा दुर्व्यवहारका घटना रोक्न थप प्रहरी परिचालन हुनेछ। महिला, बालबालिका र ज्येष्ठ नागरिकको सुरक्षालाई पनि योजनामा प्राथमिकता दिइएको छ।

जुवा, पटका र मदिरामाथि कडाइ
चाडपर्वसँगै जुवा–तास, अवैध सट्टेबाजी, पटका तथा आतिसबाजी र मादक पदार्थको प्रयोग बढ्न सक्ने भएकाले प्रहरीले त्यस्ता गतिविधिमाथि निगरानी बढाउने भएको छ। मादक पदार्थ सेवनपछि हुने झैझगडा, कुटपिट, घरेलु हिंसा तथा सार्वजनिक स्थानमा हुने आपराधिक गतिविधि नियन्त्रणका लागि पनि प्रहरी परिचालन गरिनेछ। तिहारका बेला देउसी–भैलो, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा डीजेका कारण रातिको समयमा उत्पन्न हुन सक्ने विवाद र शान्ति–सुरक्षाको चुनौतीलाई समेत प्रहरीले सुरक्षा योजनामा समेटेको छ।
सूचना संकलनदेखि आकस्मिक टोलीसम्म
सुरक्षा योजना केवल नियमित गस्तीमा सीमित नराखी क्यूआरटी, स्ट्राइकिङ टोली, जिल्ला रिजर्भ, सादा पोशाकका प्रहरी, संयुक्त गस्ती र कमाण्ड पोस्ट परिचालन गर्ने तयारी गरिएको छ। आवश्यकताअनुसार क्राउड कन्ट्रोल तथा सर्च टोली, आकस्मिक सुरक्षा टोली र विपद् प्रतिकार्य टोलीसमेत परिचालन हुनेछन्। नदी, पोखरी तथा अन्य जलाशयमा डुब्ने घटना तथा भीडका कारण हुन सक्ने दुर्घटनालाई पनि प्रहरीले जोखिमको सूचीमा राखेको छ।
बजारमा पनि प्रहरीको नजर
चाडपर्वको समयमा उपभोग्य वस्तुको माग बढ्ने भएकाले कालोबजारी, कृत्रिम अभाव र अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि हुन सक्ने अवस्थालाई पनि प्रहरीले निगरानीमा राखेको छ। त्यस्तै सामाजिक सञ्जालमार्फत अफवाह फैलाएर सामाजिक तनाव सिर्जना गर्ने गतिविधिमाथि समेत निगरानी गरिने जनाएको छ।
समग्रमा प्रहरीले यसपटकको चाडपर्व सुरक्षा योजनालाई अपराध नियन्त्रणसँगै भीड व्यवस्थापन, सीमा सुरक्षा, सडक सुरक्षा र विपद् प्रतिकार्यलाई जोडेर बहुआयामिक बनाएको देखिन्छ। मधेशमा चाडपर्वका बेला सुरक्षा चुनौतीको ठूलो हिस्सा सीमा आवागमन, अत्यधिक भीड र सडक दुर्घटनासँग जोडिने भएकाले प्रहरी परिचालनको प्रभावकारिता भने फिल्डमा हुने समन्वय र तत्काल प्रतिक्रिया क्षमतामा निर्भर हुनेछ।
प्रहरीका अनुसार नियमित ड्युटीबाहेक आकस्मिक टोली र सूचना संयन्त्रलाई सक्रिय राख्दै सम्भावित घटनालाई पूर्वानुमान गरी सुरक्षा व्यवस्था सञ्चालन गरिनेछ।
